Đưa khách từ thành phố lên Tà Đùng phải tính cả hành trình chứ không chỉ điểm đến. Quãng đường bộ mất nhiều giờ, cần những chặng dừng nghỉ tử tế dọc đường, xe trung chuyển cho chặng cuối, và thông tin thật về đường sá theo mùa. Nếu khách tới nơi đã kiệt sức và bực bội, cảnh đẹp nhất cũng khó cứu vãn.
Chào bạn, đây là Nhà Kiến Tạo. Với một vùng xa như Tà Đùng, câu chuyện đường đi quan trọng không kém câu chuyện điểm đến. Tập này mình nói về hành trình, từ lúc khách rời nhà tới lúc họ đứng trên đồi nhìn xuống hồ.
Khoảng cách là thật, đừng giấu
Tà Đùng nằm giữa cao nguyên, cách các thành phố lớn nhiều giờ đường bộ. Đường có những đoạn đèo dốc, có những đoạn đang sửa, có những đoạn mùa mưa trơn trượt.
Sai lầm hay gặp trong quảng bá là nói nhẹ đi khoảng cách, chỉ vài giờ thôi, đường đẹp lắm. Khách tin, lên đường, và gặp một thực tế khác. Họ bắt đầu chuyến đi bằng cảm giác bị lừa.
Tốt hơn là nói thật: đường xa, mất bao lâu tuỳ xuất phát từ đâu và đi đường nào, có những đoạn khó, nên đi lúc nào để tránh mệt. Khách được chuẩn bị tâm lý sẽ chấp nhận đường xa như một phần của chuyến đi đến một nơi hẻo lánh.
Thậm chí có thể biến khoảng cách thành lợi thế: vì xa nên còn hoang sơ, vì xa nên không đông đúc. Nhưng chỉ khi nói thật.
Chặng dừng nghỉ: biến đường xa thành trải nghiệm
Một hành trình dài trở nên dễ chịu hơn nhiều nếu có những chặng dừng tốt. Một quán cà phê có nhà vệ sinh sạch, một điểm nhìn ra thung lũng, một bữa trưa với món ăn địa phương ngon.
Người làm du lịch ở Tà Đùng có thể cùng nhau chọn ra vài điểm dừng đáng tin cậy dọc các tuyến đường chính, giới thiệu cho khách, và có quan hệ với chủ các điểm đó. Khách được dừng ở nơi tốt, chủ điểm dừng có khách đều.
Chặng dừng còn có thể là một phần câu chuyện. Đi qua vùng nào, vùng đó có gì, ghé thăm một vườn, một làng nghề trên đường. Hành trình lên Tà Đùng có thể là một chuỗi khám phá, không chỉ là quãng chịu đựng.
Với khách đi xe riêng, một bản đồ gợi ý các điểm dừng, gửi trước chuyến đi, là món quà nhỏ nhưng rất được trân trọng.
Chặng cuối: từ đường chính vào tới nơi ở
Chặng cuối thường là chặng khó nhất. Từ đường lớn rẽ vào, có khi là đường đất, đường dốc, qua những đoạn mà xe khách lớn không vào được, xe gầm thấp khó đi, nhất là mùa mưa.
Nhiều cơ sở giải quyết bằng xe trung chuyển: khách đỗ xe riêng hoặc xuống xe khách ở một điểm hẹn trên đường chính, rồi được đón bằng xe phù hợp địa hình. Điểm hẹn cần có chỗ đỗ xe an toàn, có người đón đúng giờ.
Nên có số điện thoại liên lạc luôn có người nghe, vì khách lạc đường ở chặng cuối là chuyện thường. Bản đồ số phải ghim đúng vị trí, không để khách bị dẫn vào một con đường cụt.
Và đặc biệt, hãy lo cho khách tới muộn, tới lúc trời tối. Đường vùng hồ ban đêm không đèn, rất dễ lạc và nguy hiểm.
Khách tự lái và khách đi xe khách
Khách tự lái xe từ thành phố lên thường là gia đình, nhóm bạn. Họ cần thông tin đường sá chi tiết, điểm đổ xăng, điểm nghỉ, lưu ý về đèo dốc, lời khuyên không lái đêm.
Khách đi xe khách thì cần biết tuyến nào đi qua gần Tà Đùng, xuống ở đâu, từ đó vào bằng gì. Cơ sở có thể liên kết với nhà xe hoặc đón tại bến.
Một nhóm khách ngày càng đông là khách đi xe máy phượt. Họ cần biết đường nào an toàn, đoạn nào nguy hiểm, và cần được nhắc về tốc độ và thời tiết, vì tai nạn xe máy trên đường đèo không hiếm.
Mỗi nhóm khách có một nhu cầu thông tin khác. Làm tốt phần thông tin trước chuyến đi giúp giảm rất nhiều rắc rối khi khách đã lên đường.
Khi đường thay đổi, vùng cũng thay đổi
Đường lên cao nguyên đang được cải thiện dần. Mỗi con đường được nâng cấp, mỗi tuyến mới được mở đều thay đổi cách khách tới Tà Đùng, và thay đổi loại khách tới.
Người dựng vùng nên theo dõi thông tin chính thức về các dự án giao thông, nhưng đừng đặt cược vào tiến độ. Như mình đã nói trong tập về con đường, hãy làm cho vùng có lý do để tới trước, và chuẩn bị cho ngày đường tốt hơn thì khách đông hơn.
Khi đường ngắn đi, khách đi trong ngày sẽ tăng. Tà Đùng sẽ cần những lý do để khách ở lại đêm: sương sớm, sao đêm, bữa tối bên hồ.
Đường xa đôi khi là người gác cổng tốt nhất cho một vùng đất đẹp. Khi cánh cổng mở rộng, bạn đã chuẩn bị gì để giữ những thứ bên trong?
Câu hỏi thường gặp
Từ Thành phố Hồ Chí Minh đi Tà Đùng mất bao lâu?
Thời gian tuỳ tuyến đường và điều kiện giao thông, thường mất nhiều giờ lái xe. Nên kiểm tra trên bản đồ số trước khi đi, cộng thêm thời gian nghỉ, và tránh lái xe đèo vào ban đêm.
Xe khách có đi thẳng tới hồ Tà Đùng không?
Thường xe khách chỉ đi tới các thị trấn hoặc trục đường chính, từ đó cần xe trung chuyển hoặc xe ôm vào khu hồ. Hỏi cơ sở lưu trú xem họ có đón tại điểm nào không.
Đi xe máy lên Tà Đùng có an toàn không?
Có thể đi được nếu tay lái vững, xe tốt và đi ban ngày. Đường đèo có khúc cua gấp và xe tải, mùa mưa đường trơn, nên đi chậm, mang áo mưa và nghỉ thường xuyên.
Xe gầm thấp có vào được khu hồ không?
Một số đường vào khu hồ là đường đất, dốc, có thể khó với xe gầm thấp, nhất là mùa mưa. Hỏi trước cơ sở lưu trú về tình trạng đường vào và có xe đón hay không.
Nên đi Tà Đùng mấy ngày?
Ít nhất hai ngày một đêm để có thời gian ngắm hồ lúc sáng sớm và chiều muộn. Nếu muốn chèo thuyền, thăm buôn làng và đi vườn, ba ngày sẽ thong thả hơn.
