Điện ổn định, sóng điện thoại và internet ngày nay là hạ tầng thiết yếu của một vùng mới, không còn là tiện nghi thêm. Thiếu chúng, khách gia đình ngại đến, người làm việc từ xa không ở lại, doanh nghiệp không vận hành được đặt phòng hay thanh toán, và khi có chuyện khẩn cấp thì không gọi được ai.
Chào bạn, đây là Nhà Kiến Tạo. Tập trước mình nói về nước. Tập này nói về một lớp hạ tầng không nhìn thấy được mà ai cũng cần: dòng điện và làn sóng. Nhiều vùng đẹp mất khách chỉ vì điện thoại không có vạch sóng nào.
Vì sao sóng điện thoại đã thành thứ khách hỏi đầu tiên?
Mười mấy năm trước, khách lên vùng cao có thể chấp nhận mất liên lạc vài ngày, thậm chí coi đó là một phần thú vị. Bây giờ khác rồi. Khách đặt phòng qua mạng, tìm đường bằng bản đồ trên điện thoại, thanh toán bằng chuyển khoản, và gia đình ở nhà muốn biết họ an toàn.
Với gia đình có con nhỏ hay người lớn tuổi, việc không có sóng là lý do đủ để không chọn một nơi. Họ lo khi có chuyện gì thì gọi ai.
Với người làm việc từ xa, internet ổn định là điều kiện tiên quyết. Một vùng có mạng tốt có thể hút được nhóm khách ở dài ngày, một nhóm rất quý vì họ chi đều, ít ồn ào và thường giới thiệu thêm người.
Còn với doanh nghiệp tại chỗ, không có mạng thì không nhận đặt phòng, không nhận thanh toán, không trả lời tin nhắn khách kịp.
Làm việc với nhà mạng: cho họ thấy nhu cầu thật
Nhà mạng đặt trạm ở đâu thường dựa trên số người dùng tiềm năng. Một vùng mới, dân thưa, thì trên giấy tờ không hấp dẫn. Người dựng vùng có thể giúp bằng cách cho họ thấy nhu cầu thật.
Đó có thể là số khách lưu trú theo mùa, số hộ dân, số doanh nghiệp, kế hoạch phát triển trong vài năm tới. Một bức tranh rõ ràng, có số liệu thật của chính doanh nghiệp, giúp đề xuất có trọng lượng hơn lời than phiền chung chung.
Có nơi doanh nghiệp hỗ trợ mặt bằng đặt trạm, đường điện tới trạm, hoặc cùng chia chi phí đoạn cáp quang. Những thỏa thuận như vậy cần làm rõ với nhà mạng và theo đúng quy định.
Trong lúc chờ, một số khu nghỉ dùng các thiết bị tăng sóng hay kết nối vệ tinh. Trước khi dùng, nên tìm hiểu kỹ quy định về thiết bị vô tuyến ở Việt Nam để khỏi vi phạm.
Điện lưới yếu và điện mặt trời
Ở nhiều vùng xa, điện lưới có nhưng yếu, hay mất vào giờ cao điểm hoặc khi mưa bão. Khu nghỉ nào dùng nhiều điều hoà, bình nóng lạnh, máy bơm sẽ gặp chuyện sụt áp thường xuyên.
Điện mặt trời có mái là lựa chọn phổ biến. Nó giúp giảm phụ thuộc điện lưới vào ban ngày, và nếu có pin lưu trữ thì có thể giữ những thứ thiết yếu chạy vào ban đêm. Nhưng pin lưu trữ tốn kém và có tuổi thọ, cần tính kỹ trước khi đầu tư.
Cách tính mình thấy hợp lý là tách tải. Thứ thiết yếu như đèn, tủ lạnh bếp, thiết bị mạng, máy bơm nước sinh hoạt thì phải có dự phòng. Thứ tiện nghi như điều hoà thì có thể chấp nhận gián đoạn.
Và thiết kế nhà để cần ít điện: mái cao, thông gió tự nhiên, che nắng hướng tây. Ở vùng cao mát mẻ, nhiều khi không cần điều hoà nếu nhà được thiết kế đúng.
Sóng điện thoại và an toàn
Có một khía cạnh mà người dựng vùng không được quên: sóng là an toàn. Một người khách đi lạc trong rừng, một thuyền gặp nạn trên hồ, một người ngã ở con dốc, nếu không có sóng thì mọi thứ chậm đi rất nhiều.
Ở những vùng còn điểm chết sóng, nên đánh dấu rõ cho khách, có bộ đàm cho người dẫn đoàn, có điểm tập trung và giờ hẹn quay về. Người trong đội phải biết ai đang ở đâu.
Nên làm việc với trạm y tế, đội cứu hộ địa phương nếu có, để biết khi có chuyện thì gọi ai, liên lạc bằng cách nào, và mất bao lâu để họ tới.
Những việc này không tạo ra doanh thu, nhưng một sự cố không được xử lý kịp có thể xoá đi uy tín của cả một vùng.
Kết nối cho người dân chứ không chỉ cho khách
Khi doanh nghiệp làm việc để có sóng, có mạng, người dân trong vùng cũng được hưởng. Học sinh học trực tuyến được, người làm nông xem giá cả, bán hàng qua mạng được, người già gọi video cho con cháu ở xa.
Đây là một trong những đóng góp dễ thấy nhất mà doanh nghiệp mang lại cho cộng đồng. Nó tạo thiện cảm lớn, và làm người dân thấy sự phát triển của vùng là có phần của họ.
Một số nơi còn mở điểm truy cập công cộng tại nhà văn hoá, trạm dừng chân. Nhỏ thôi, nhưng ý nghĩa.
Hạ tầng mềm không làm vùng đất đẹp thêm trong ảnh. Nhưng nó quyết định vùng đất có kết nối được với thế giới ngoài kia hay không. Vùng bạn đang dựng, nếu một người khách gặp nạn lúc nửa đêm, họ sẽ gọi được cho ai?
Câu hỏi thường gặp
Khu nghỉ ở vùng không có sóng có nên quảng bá là nơi thoát khỏi điện thoại?
Có thể, nếu bạn nói thật và có phương án an toàn đi kèm, như điện thoại cố định hoặc thiết bị liên lạc khẩn cấp tại lễ tân. Nhiều khách thích trải nghiệm này, nhưng họ cần biết trước để chuẩn bị.
Điện mặt trời có đủ cho một khu nghỉ nhỏ không?
Tuỳ vào lượng điện tiêu thụ và điều kiện nắng của vùng. Nhiều khu nghỉ nhỏ kết hợp điện mặt trời với điện lưới và máy phát dự phòng. Nên nhờ đơn vị lắp đặt khảo sát và tính theo nhu cầu thật.
Làm sao có internet ổn định ở vùng xa?
Có thể dùng cáp quang nếu nhà mạng kéo tới, sóng di động tốc độ cao nếu có trạm gần, hoặc kết nối vệ tinh ở nơi xa hẳn. Nên có ít nhất hai đường kết nối khác nhau để dự phòng.
Người làm việc từ xa cần gì ngoài internet?
Họ cần chỗ ngồi làm việc thoải mái, điện ổn định, không gian yên tĩnh, và cộng đồng nhỏ để giao lưu. Một góc làm việc chung có mạng tốt thường giữ họ ở lâu hơn cả một căn phòng đẹp.
Doanh nghiệp có được tự lắp trạm phát sóng không?
Việc lắp đặt thiết bị viễn thông chịu sự quản lý của nhà nước và thường phải do nhà mạng thực hiện. Doanh nghiệp nên làm việc với nhà mạng và hỏi cơ quan quản lý thông tin ở địa phương để làm đúng quy định.
