Làm việc với chính quyền địa phương cho đúng cách là đi đúng quy trình, làm hồ sơ đầy đủ, minh bạch về dự án, giữ các cam kết đã đưa ra, và xây quan hệ dựa trên lợi ích chung của vùng chứ không dựa vào những lối tắt. Lối tắt nào cũng có một cái giá rất đắt về sau, và thường người trả không chỉ là doanh nghiệp.
Chào bạn, đây là Nhà Kiến Tạo. Không ai dựng vùng mà không làm việc với chính quyền. Quy hoạch, giấy phép, đất đai, hạ tầng, tất cả đều đi qua cơ quan nhà nước. Tập này mình chia sẻ những nguyên tắc mà người dựng vùng tử tế thường giữ.
Chính quyền là đối tác, không phải chướng ngại
Nhiều người làm dự án nhìn chính quyền như một chướng ngại cần vượt qua: thủ tục rườm rà, chờ đợi lâu, yêu cầu nhiều. Cách nhìn đó dẫn tới việc tìm lối tắt.
Mình nghĩ cách nhìn tốt hơn là coi chính quyền địa phương như một đối tác có mục tiêu riêng: phát triển vùng, việc làm cho người dân, bảo vệ môi trường, giữ trật tự. Nếu dự án của bạn thật sự phục vụ những mục tiêu đó, bạn và chính quyền cùng hướng.
Điều đó không có nghĩa là mọi việc sẽ dễ. Quy trình vẫn có thể dài, yêu cầu vẫn có thể nhiều. Nhưng khi hai bên cùng hướng, việc giải quyết khó khăn dễ hơn nhiều.
Và nhớ rằng cán bộ cũng là người, họ chịu trách nhiệm với quyết định của mình. Giúp họ có đủ thông tin để quyết định đúng là cách tốt nhất để được việc.
Hồ sơ đầy đủ và minh bạch
Nguyên tắc đầu tiên là hồ sơ đầy đủ, đúng quy định, ngay từ đầu. Hồ sơ thiếu, sai, phải bổ sung nhiều lần là nguyên nhân phổ biến nhất của sự chậm trễ.
Minh bạch về dự án: dự án làm gì, quy mô bao nhiêu, tác động gì tới môi trường, tới người dân, cần những hạ tầng gì. Đừng giấu những phần nhạy cảm, vì sớm muộn chúng cũng lộ ra, và lúc đó mất uy tín.
Thuê đơn vị tư vấn pháp lý có năng lực, am hiểu quy định ở địa phương, giúp làm hồ sơ đúng. Chi phí này là đầu tư, không phải lãng phí.
Giữ bản sao mọi giấy tờ, mọi văn bản trả lời. Khi có câu hỏi về sau, hồ sơ đầy đủ bảo vệ bạn.
Giữ cam kết, kể cả khi không ai nhắc
Khi xin phép một dự án, doanh nghiệp thường đưa ra những cam kết: làm đường cho dân dùng chung, tuyển lao động địa phương, trồng cây, xử lý nước thải, đóng góp cho quỹ địa phương.
Nhiều doanh nghiệp giữ cam kết lúc đầu rồi quên dần khi dự án đã chạy. Chính quyền có thể bận, người dân có thể không biết để đòi. Nhưng những cam kết không được giữ sẽ tích lại, và một ngày sẽ bùng lên.
Người dựng vùng uy tín giữ cam kết kể cả khi không ai nhắc. Họ báo cáo định kỳ những gì đã làm được, những gì chưa, lý do. Sự chủ động đó tạo niềm tin rất lớn.
Và khi có cam kết không thể giữ vì hoàn cảnh thay đổi, hãy nói sớm, giải thích rõ, đề xuất phương án thay thế. Đừng im lặng.
Tránh xa những lối tắt
Nói thẳng: ở đâu cũng có những lời mời về lối tắt. Làm trước xin phép sau. Chi ngoài để nhanh hơn. Dùng quan hệ để bỏ qua bước nào đó.
Những lối tắt đó có thể giúp nhanh hơn trong ngắn hạn. Nhưng chúng tạo ra những rủi ro pháp lý rất lớn, cho cả doanh nghiệp lẫn người cán bộ liên quan. Khi có thay đổi về nhân sự hay có thanh tra, kiểm tra, mọi thứ có thể đổ vỡ.
Dự án xây trên một nền pháp lý không vững là dự án có thể bị dừng, bị tháo dỡ, bị thu hồi bất cứ lúc nào. Khách hàng, nhà đầu tư, người dân đều chịu thiệt.
Người dựng vùng tử tế chấp nhận đi chậm hơn nhưng đi đúng. Về lâu dài, đi đúng mới là đi nhanh.
Quan hệ dựa trên lợi ích chung
Quan hệ tốt với chính quyền địa phương là tài sản quý. Nhưng quan hệ tốt ở đây là quan hệ dựa trên sự tôn trọng, minh bạch và lợi ích chung của vùng, không phải quan hệ cá nhân để đổi lấy ưu ái.
Tham gia vào những việc chung của địa phương: góp ý quy hoạch khi được hỏi, hỗ trợ khi có thiên tai, chia sẻ kinh nghiệm về du lịch, về thị trường.
Khi có vấn đề, trao đổi thẳng thắn qua kênh chính thức. Khi không đồng ý với một quyết định, dùng các cách thức hợp pháp để góp ý hoặc khiếu nại.
Một vùng đất tốt cần cả chính quyền tốt và doanh nghiệp tốt, cùng làm việc với nhau một cách minh bạch. Bạn muốn chính quyền địa phương nhớ về dự án của mình như thế nào sau khi những người ký giấy phép đã chuyển đi nơi khác?
Câu hỏi thường gặp
Làm dự án ở vùng mới cần làm việc với những cơ quan nào?
Tuỳ loại dự án, thường là chính quyền xã và tỉnh, các cơ quan quản lý đất đai, xây dựng, tài nguyên môi trường, du lịch, và các cơ quan chuyên ngành khác. Đơn vị tư vấn pháp lý có thể giúp lập danh sách cụ thể.
Hồ sơ dự án bị chậm thì nên làm gì?
Hỏi rõ lý do và những gì cần bổ sung, bổ sung đầy đủ và nhanh, giữ liên lạc qua kênh chính thức. Nếu chậm bất thường, có thể hỏi qua các kênh hỗ trợ doanh nghiệp của địa phương.
Doanh nghiệp không giữ được cam kết với địa phương thì sao?
Nên báo sớm, giải thích lý do và đề xuất phương án thay thế. Im lặng và để chính quyền hay người dân tự phát hiện sẽ làm mất uy tín và có thể dẫn tới hậu quả pháp lý.
Làm trước xin phép sau có được không?
Không nên. Xây dựng hay kinh doanh khi chưa có phép có thể bị xử phạt, buộc dừng, buộc tháo dỡ. Rủi ro lớn hơn nhiều so với thời gian tiết kiệm được.
Góp ý quy hoạch với chính quyền bằng cách nào?
Khi có lấy ý kiến về quy hoạch, doanh nghiệp và người dân có thể góp ý qua các kênh chính thức được thông báo. Nên góp ý cụ thể, có căn cứ, và hướng tới lợi ích chung của vùng.
